Strefa AsystentaStrefa SenioraStrefa Klienta

M??ZG A STRES

(za Kendra Cherry)


Wszyscy znamy poj?cie stresu: „praca w stresie”, „stresuj?ce okoliczno??ci” zdarzaj? si? nam codziennie. W obliczu stresu mózg przechodzi szereg reakcji - niektórych dobrych, a niektórych z??ych - zaprojektowanych, aby zmobilizowa? i chroni? si? przed potencjalnymi zagro??eniami.
Naukowcy odkryli, ??e czasami stres mo??e pomóc wyostrzy? umys?? i poprawi? zdolno??? zapami?tywania szczegó??ów na temat tego, co si? dzieje. W innych przypadkach stres mo??e wywo??ywa? wiele negatywnych skutków dla mózgu, od przyczyniania si? do choroby psychicznej do zmniejszania obj?to??ci mózgu.


Przyjrzyjmy si? bli??ej pi?ciu najbardziej zaskakuj?cym sposobom, w których stres wp??ywa na mózg.


1. Przewlek??y stres zwi?ksza ryzyko choroby psychicznej.
W badaniu opublikowanym w Molecular Psychiatry, naukowcy odkryli, ??e przewlek??y stres powoduje d??ugoterminowe zmiany w mózgu. Te zmiany, jak sugeruj?, mog? pomóc wyja??ni?, dlaczego ci, którzy do??wiadczaj? przewlek??ego stresu, s? równie?? bardziej podatni na zaburzenia nastroju i l?kowe w pó??niejszym ??yciu.
Naukowcy z University of California-Berkeley przeprowadzili seri? eksperymentów badaj?cych wp??yw chronicznego stresu na mózg. Odkryli, ??e taki stres wytwarza wi?cej komórek produkuj?cych mielin?, ale mniej neuronów ni?? normalnie. Rezultatem tego zak??ócenia jest nadmiar mieliny w pewnych obszarach mózgu, co zaburza czas i równowag? komunikacji.
W szczególno??ci naukowcy badali wp??yw stresu na hipokamp w mózgu. Sugeruj?, ??e stres mo??e odgrywa? rol? w rozwoju zaburze?? psychicznych, takich jak depresja i ró??ne zaburzenia emocjonalne.


2. Stres zmienia struktur? mózgu.
Wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez naukowców z University of California-Berkeley ujawni??y, ??e przewlek??y stres mo??e prowadzi? do d??ugotrwa??ych zmian w strukturze i funkcji mózgu.
Mózg sk??ada si? z neuronów i komórek pomocniczych, zwanych "szar? materi?", odpowiedzialnych za my??lenie wy??szego rz?du, takie jak podejmowanie decyzji i rozwi?zywanie problemów. Ale mózg zawiera tak??e to, co jest znane jako "istota bia??a", która sk??ada si? ze wszystkich aksonów, które ???cz? si? z innymi regionami mózgu w celu przekazania informacji. Istota bia??a jest tak nazwana ze wzgl?du na t??ust?, bia??? os??on? zwan? mielin?, która otacza aksony, które przyspieszaj? sygna??y elektryczne u??ywane do przekazywania informacji w mózgu.
Nadprodukcja mieliny, któr? badacze zaobserwowali z powodu obecno??ci przewlek??ego stresu, nie tylko powoduje krótkotrwa??? zmian? równowagi pomi?dzy bia??? a szar? substancj? - mo??e równie?? prowadzi? do trwa??ych zmian w strukturze mózgu.
Lekarze i badacze zauwa??yli wcze??niej, ??e osoby cierpi?ce na zespó?? stresu pourazowego maj? równie?? zaburzenia w mózgu, w tym brak równowagi w istocie szarej i bia??ej.
Psycholog Daniela Kaufer, badaczka stoj?ca za tymi prze??omowymi eksperymentami, sugeruje, ??e nie wszystkie stresy wp??ywaj? na mózg i sieci neuronowe w ten sam sposób. Dobry stres, lub rodzaj stresu, który pomaga Ci dobrze radzi? sobie w obliczu wyzwania, pomaga pod???czy? mózg w pozytywny sposób, prowadz?c do silniejszych sieci i wi?kszej odporno??ci.
Z drugiej strony, przewlek??y stres mo??e prowadzi? do szeregu problemów. "Tworzysz mózg, który jest albo odporny, albo bardzo podatny na choroby psychiczne, w oparciu o wzorce istoty bia??ej, które dostajesz we wczesnym okresie ??ycia" - wyja??nia Kaufer.


3. Stres zabija komórki mózgu.
W badaniu przeprowadzonym przez naukowców z Rosalind Franklin University of Medicine and Science, naukowcy odkryli, ??e pojedyncze wydarzenie spo??ecznie stresuj?ce mo??e zabi? nowe neurony w hipokampie mózgu.
Hipokamp jest jednym z regionów mózgu silnie zwi?zanych z pami?ci?, emocjami i uczeniem si?. Jest to równie?? jeden z dwóch obszarów mózgu, w którym neurogeneza lub tworzenie nowych komórek mózgowych wyst?puje przez ca??e ??ycie.
W eksperymentach zespó?? badawczy umie??ci?? m??ode szczury w klatce z dwoma starszymi szczurami na okres 20 minut. M??ody szczur zosta?? nast?pnie poddany agresji ze strony bardziej dojrza??ych mieszka??ców klatki. Pó??niejsze badanie m??odych szczurów wykaza??o, ??e poziom kortyzolu by?? sze??ciokrotnie wy??szy ni?? u szczurów, które nie do??wiadczy??y stresuj?cego spotkania towarzyskiego.
Dalsze badania wykaza??y, ??e podczas gdy m??ode szczury poddane stresowi wytworzy??y tak? sam? liczb? nowych neuronów, jak te, które nie do??wiadczy??y stresu, tydzie?? pó??niej nast?pi??o wyra??ne zmniejszenie liczby komórek nerwowych. Innymi s??owy, podczas gdy stres nie wp??ywa?? na tworzenie nowych neuronów, mia?? wp??yw na to, czy te komórki przetrwa??y.
Tak wi?c stres mo??e zabi? komórki mózgowe, ale czy jest co??, co mo??na zrobi?, aby zminimalizowa? szkodliwy wp??yw stresu?
"Nast?pnym krokiem jest zrozumienie, jak stres zmniejszy?? to prze??ycie" - wyja??ni?? g??ówny autor Daniel Peterson, Ph.D. "Chcemy ustali?, czy leki antydepresyjne mog? utrzyma? przy ??yciu nowe wra??liwe neurony."


4. Stres zmniejsza mózg.
Nawet w??ród zdrowych ludzi stres mo??e prowadzi? do kurczenia si? w obszarach mózgu zwi?zanych z regulacj? emocji, metabolizmu i pami?ci.
Podczas gdy ludzie cz?sto kojarz? negatywne wyniki z nag??ym, intensywnym stresem wywo??anym przez zmieniaj?ce ??ycie wydarzenia (takie jak kl?ska ??ywio??owa, wypadek samochodowy, ??mier? bliskiej osoby), naukowcy sugeruj?, ??e jest to codzienny stres, z którym wszyscy zdajemy si? mierzy?. , z biegiem czasu, mo??e przyczyni? si? do szerokiej gamy zaburze?? psychicznych.
W jednym z bada?? naukowcy z Uniwersytetu Yale obejrzeli 100 zdrowych uczestników, którzy udzielili informacji o stresuj?cych wydarzeniach w ich ??yciu. Naukowcy zaobserwowali, ??e ekspozycja na stres, nawet bardzo niedawny stres, doprowadzi??a do mniejszej szarej masy w korze przedczo??owej, regionie mózgu zwi?zanym z takimi rzeczami jak samokontrola i emocje.
Przewlek??y, codzienny stres wydaje si? mie? niewielki wp??yw na obj?to??? mózgu, ale mo??e sprawi?, ??e ludzie b?d? bardziej podatni na kurczenie si? mózgu, gdy stan? w obliczu intensywnych, traumatycznych stresorów.
"Nagromadzenie stresuj?cych wydarze?? ??yciowych mo??e sprawi?, ??e tym osobom b?dzie trudniej radzi? sobie z przysz??ym stresem, szczególnie je??li kolejne wymagaj?ce wydarzenie wymaga wysi??ku kontroli, regulacji emocji lub zintegrowanego przetwarzania spo??ecznego, aby je pokona?" - wyja??nia g??ówny autor badania, Emily. Ansell.
Co ciekawe, zespó?? badawczy odkry?? równie??, ??e ró??ne rodzaje stresu maj? ró??ny wp??yw na mózg. Niedawne stresuj?ce wydarzenia, takie jak utrata pracy lub wypadki samochodowe, mia??y zwykle wp??yw na ??wiadomo??? emocjonaln?. Traumatyczne wydarzenia, takie jak ??mier? bliskiej osoby lub ci???ka choroba, mia??y wi?kszy wp??yw na o??rodki nastroju.


5. Stres uszkadza pami??.
Je??li kiedykolwiek próbowa??e?? zapami?ta? szczegó??y stresuj?cego wydarzenia, prawdopodobnie wiesz, ??e czasami stres mo??e utrudnia? zapami?tywanie wydarze??. Nawet relatywnie niewielki stres mo??e mie? natychmiastowy wp??yw na twoj? pami??, na przyk??ad na walk? o zapami?tanie, gdzie znajduj? si? kluczyki od samochodu lub gdzie opu??ci??e?? aktówk?, gdy spó??nisz si? do pracy.
W jednym z bada?? z 2012 roku stwierdzono, ??e stres chroniczny ma negatywny wp??yw na to, co znane jest jako pami?? przestrzenna, lub zdolno??? do przywo??ywania informacji o po??o??eniu obiektów w otoczeniu, a tak??e orientacji przestrzennej. Badanie z 2014 r. Ujawni??o, ??e wysoki poziom hormonu stresu kortyzolu by?? zwi?zany z krótkotrwa??ymi spadkami pami?ci u starszych szczurów.
Ogólny wp??yw stresu na pami?? zale??y od wielu zmiennych, z których jednym jest wyczucie czasu. Liczne badania wykaza??y, ??e kiedy stres wyst?puje bezpo??rednio przed uczeniem si?, pami?? mo??e zosta? wzmocniona poprzez pomoc w konsolidacji pami?ci.
Z drugiej strony wykazano, ??e stres utrudnia przegl?danie pami?ci. Na przyk??ad badacze wielokrotnie wykazali, ??e ekspozycja na stres tu?? przed testem zatrzymywania pami?ci prowadzi do obni??enia wydajno??ci u ludzi i zwierz?t.


Chocia?? stres jest z pewno??ci? cz???ci? ??ycia, którego nie mo??na unikn?? w wielu przypadkach, naukowcy wierz?, ??e dzi?ki dok??adnemu zrozumieniu, w jaki sposób i dlaczego stres wp??ywa na mózg, mog? uzyska? wgl?d w zapobieganie lub nawet cofanie cz???ci stresu zwi?zanego ze zniszczeniem. Na przyk??ad niektórzy eksperci sugeruj?, ??e takie badania mog? odgrywa? rol? w opracowywaniu leków zaprojektowanych w celu zapobiegania szkodliwym skutkom stresu na mózg.

 

 

Wróć do listy
Strona korzysta z plików cookies w celach statystycznych zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij